Bu hafta değer zincirinin altına oturan tarafın kim olduğu iyice belirginleşti. Nvidia artık yalnızca çip satan bir tedarikçi değil, tüm yığının altında oturan finansör ve karşı taraf konumuna geçiyor. Aynı hafta bu tablodan iki kaçış rotası da netleşti: kendi çipini üret ya da gelecekteki nakit akışına karşı borçlan.
Nvidia’nın çift taraflı rolü: hem alıcı hem satıcı
Bir çipin satıcısı, o çipin yerleşeceği binanın kirasını da imzaladığında, aslında kendi talep tahminini kendisi garanti ediyor demektir. Bu hafta iki gelişme, Nvidia’nın yapay zeka yığınında tek bir rolde kalmadığını gösterdi. Biri artık kesinleşmiş bir satın alma, diğeri ise habere göre yapılandırılan devasa bir bulut anlaşması. İkisi bir araya geldiğinde, şirketin aynı anda birden fazla tarafta durduğu bir yapı ortaya çıkıyor.
İlk gelişme geçen hafta yalnızca bir haber olarak dolaşıyordu, bu hafta ise resmen doğrulandı. Nvidia, açık kaynak model platformu Hugging Face’i 12,93 milyar dolara satın almak için kesin bir anlaşma imzaladı. Anlaşma 2 Eylül tarihli SEC Form 8-K belgesiyle bildirildi ve 3 Eylül’de kamuoyuna açıklandı. Yapının yaklaşık 11,9 milyar doları Hugging Face hissedarlarına, en fazla bir milyar dolarlık kısım ise hisse temelli çalışan tutma paketine ayrıldı (Reuters).
Anlaşmanın 2027’nin ilk yarısında, düzenleyici onaya bağlı olarak kapanması bekleniyor. Nvidia’nın açıklamasına göre Hugging Face açık bir platform olarak kalacak ve Nvidia çipi kullanma zorunluluğu getirilmeyecek. Platformu 18 milyondan fazla geliştirici, 3 milyonun üzerinde model ve 200 binden fazla şirket kullanıyor (TechCrunch). Şirket 8-K belgesinde bazı tarafların açık kaynak yapay zeka modellerini kısıtlamak için hükümetler nezdinde lobi yaptığını da bir düzenleyici risk olarak belirtti. Henüz hiçbir düzenleyici kurum inceleme başlatmadı.
İkinci gelişme, başlığın asıl merkezinde duruyor ve henüz doğrulanmadı. Bildirildiğine göre Anthropic, Nvidia’nın yatırım yaptığı bir bulut sağlayıcısı olan Lambda ile yaklaşık 35 milyar dolarlık bir bilgi işlem anlaşması imzaladı (WSJ). Habere göre kapasite, Teksas’ta Hut 8’in Beacon Point yerleşkesinden çekilecek ve yaklaşık 350 megavat düzeyinde olacak. Bu anlaşma konuya yakın kaynaklara dayandırılıyor ve resmi bir teyit bulunmuyor (Reuters).
Yapının kritik kısmı şu: aktarılan bilgilere göre Nvidia bu zincirde aynı anda birkaç tarafta duruyor. Şirket bir yandan Lambda’nın kuracağı çipleri satıyor, bir yandan da o çipleri alan bulut sağlayıcısının yatırımcısı konumunda. Üstüne, veri merkezinin 15 yıllık kira sözleşmesini de Nvidia’nın tuttuğu bildiriliyor. Bu kiranın temel değeri yaklaşık 704 megavat üzerinden 19,6 milyar dolar seviyesinde, yenilemelerle 50 milyar dolara kadar çıkabileceği aktarılıyor (Forbes).
Sonuçta binaları Hut 8 sahipleniyor, kiraları Nvidia imzalıyor, çipleri Lambda satın alıyor ve bilgi işlem gücünün bedelini Anthropic ödüyor. Nvidia bu dört katmanın da üstünde oturuyor ve diğer üçünün hareket edebilmesi için binayı fiilen garanti altına almış oluyor. Bu tablo, uzun süredir konuşulan dairesel finansman tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Çip üreticisinin yatırımları ve kira taahhütleri, donanımını satın alan müşterileri fiilen fonlamaya yardımcı oluyor.
Bu, bir değer yargısı değil, kanıta dayalı bir analitik gerilim. Veriler, Nvidia’nın rolünün bir çip satıcısının çok ötesine geçtiğini gösteriyor. Şirket artık aynı anda satıcı, alıcının arkasındaki yatırımcı ve gayrimenkulü garanti eden taraf. Değer, tam da bu yüzden yığının altına oturan tarafa doğru kayıyor. Hem alıcı hem satıcı ifadesi, bu üçlü konumun tek cümlelik özeti.
Broadcom’un kaçış rotası
Nvidia’ya bağımlılıktan çıkmanın ilk yolu, kendi çipini üretmek. Bu haftanın verileri, bu kaçış girişiminin ölçeğini net biçimde ortaya koydu. Broadcom, 2 Eylül’de açıkladığı 2026 mali yılı üçüncü çeyrek sonuçlarında yapay zeka yarı iletken gelirinin bir önceki yılın aynı dönemine göre %221 arttığını ve 16,7 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Aynı gelir çeyreklik bazda %54 yükseldi (Broadcom).
Şirketin toplam geliri yıllık %86 artışla 29,6 milyar dolara, rekor seviyedeki serbest nakit akışı ise 13,7 milyar dolara ulaştı. Öngörülerine göre dördüncü çeyrekte yapay zeka yarı iletken geliri yaklaşık 21,7 milyar dolar olacak, bu da yıllık bazda yaklaşık %236 artışa işaret ediyor. Şirket 2026 mali yılı için yaklaşık 58 milyar dolar, 2027 için yaklaşık 115 milyar dolar ve 2028 için yaklaşık 230 milyar dolar yapay zeka geliri öngörüyor (Yahoo Finance).
Bu büyümeyi altı XPU müşterisi sürüklüyor. XPU, yani özel yapay zeka hızlandırıcısı, tek bir müşterinin belirli iş yüküne göre tasarlanan bir çiptir ve Nvidia’nın genel amaçlı ekran işlemcilerine bir alternatif sunar. Bildirildiğine göre bu altı müşteri arasında Google, Anthropic ve OpenAI da yer alıyor. Özel hızlandırıcılar tek başına üçüncü çeyrek yapay zeka gelirinin yaklaşık %73’ünü oluşturdu.
Buradaki gerilim, birinci hikayenin doğrudan devamı niteliğinde. Google, Anthropic, OpenAI ve Meta gibi hiperölçekli şirketler, Nvidia’ya bağımlılıklarını azaltmak için Broadcom üzerinden kendi çiplerini ürettiriyor. Broadcom’un %221’lik sıçraması, bu kaçış girişiminin bugünkü büyüklüğüdür. Dikkat çekici olan şu: 35 milyar dolarlık Nvidia destekli anlaşmaların altına imza atan şirketler, aynı anda bir alternatifi de fonluyor. Anthropic’in bu tablonun her iki tarafında birden görünmesi, çelişkinin en somut örneği. Şirket hem Nvidia destekli Lambda anlaşmasında hem de Broadcom’un XPU müşterileri arasında yer alıyor.
Waymo’nun derecelendirilmemiş borcu
Nvidia’dan çıkmanın ikinci yolu ise gelecekteki nakit akışına karşı borçlanmak. Bu haftanın en dikkat çekici finansman hamlesi, Alphabet’in otonom araç birimi Waymo’dan geldi. Bildirildiğine göre şirket, kuruluşundan bu yana ilk borç ihracı için son görüşmeleri yürütüyor. Aktarılan bilgilere göre 3 milyar doların üzerindeki bu borç derecelendirilmemiş olacak ve PIMCO, Blackstone ile Sixth Street Partners tarafından sağlanacak. Görüşmelere Goldman Sachs danışmanlık yapıyor (Reuters).
Habere göre borç, gösterge faizin 500 baz puandan fazla üzerinde fiyatlanabilir. Baz puan, yüzde puanın yüzde biri anlamına gelir. Görüşmeler henüz kesinleşmedi ve koşullar değişebilir (Bloomberg). Derecelendirilmemiş borç, bir kredi derecelendirme kuruluşunun bu kağıdı puanlamadığı anlamına geliyor. Özel kredi ise banka dışı kurumsal kredi sağlayıcılarını tanımlıyor.
Bu borç, Şubat 2026’daki 16 milyar dolarlık öz sermaye turunun üzerine ekleniyor. O tur, şirketi yaklaşık 126 milyar dolar değerlemişti. Waymo bugün 14 ABD şehrinde haftada 500 binden fazla ücretli yolculuk gerçekleştiriyor ve hedefi 20 şehirde haftalık bir milyon yolculuğa ulaşmak. Bu ölçek, fiziksel altyapının ne kadar sermaye gerektirdiğini gösteriyor.
Buradaki nüans, hamlenin neden bu şekilde yapıldığında gizli. Alphabet 3 milyar doları kendi kaynaklarından, kendi sermaye maliyetine yakın bir düzeyde karşılayabilirdi. Bunun yerine özel kredi sağlayıcılarına gidip derecelendirilmemiş kağıt için 500 baz puanın üzerinde bir maliyeti kabul etmek, ana şirketin adını bu borcun dışında tutmaya yönelik bilinçli bir tercih olarak okunuyor. Bu yol daha az kamuya açıklama ve derecelendirme kuruluşu incelemesi getiriyor, ama belirgin biçimde daha yüksek bir sermaye maliyeti anlamına geliyor. Borcun derecelendirilmemiş olmasının bir nedeni de Waymo’nun negatif faaliyet kârıyla çalışması.
Bu hikaye, finansman katmanının artık fiziksel yapay zekayı fonlamak için gerildiğini gösteriyor. Robotaksi filoları ve fiziksel dünya altyapısı büyüdükçe, sermaye yapıları da daha riskli hale geliyor. Derecelendirilmemiş, yüksek marjlı ve özel kredi temelli borç, bu yönelimin göstergesi.
Değer nereye kayıyor
Bu haftanın üç hikayesi tek bir çizgide buluşuyor: değer, her şeyin altında oturan tarafa doğru kayıyor. Nvidia bu haftanın sonunda yalnızca çip satan bir şirket değil, aynı zamanda müşterisinin yatırımcısı ve binasının garantörü. Ağustos boyunca izlediğimiz yay bu noktaya doğru ilerliyordu: 3 Ağustos’ta Nvidia’nın banka gibi davranmaya başladığını, 24 Ağustos’ta parayı verenin düdüğü çaldığını, 31 Ağustos’ta ise şirketin geçit katmanına girerken rakiplerini parçaladığını analiz etmiştik.
Bu tablodan iki kaçış rotası çıkıyor. Birincisi, Broadcom üzerinden kendi çipini üretmek ve genel amaçlı ekran işlemcisine bağımlılığı azaltmak. İkincisi, Waymo örneğinde olduğu gibi gelecekteki nakit akışına karşı borçlanmak ve fiziksel altyapıyı bu yolla fonlamak. İki yolun ortak noktası şu: ikisi de Nvidia’nın oturduğu o merkezi konumdan uzaklaşma çabası, ama ikisi de kendi maliyetini ve kendi riskini getiriyor. Değerin nereden nereye kaydığını izlemek, önümüzdeki dönemin asıl sorusu olmaya devam ediyor.
Teknoloji Borsası, küresel teknolojide değerin nereden nereye kaydığını Türkçe analiz eden bağımsız bir yayındır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir. Herhangi bir finansal karar vermeden önce bağımsız finansal danışmanınıza başvurmanızı tavsiye ederiz.